۳ عامل اصلی ایجاد عمق میدان



آموزش این جلسه‌ی سایت فیلم بساز یکی از مهم‌ترین مباحث تکنیکی آموزش فیلمسازی به زبان ساده است که در اغلب مدارس آموزش سینما و دانشگاه‌های سینمایی جهان به‌عنوان اولین سرفصل‌ها آموزش داده می‌شود. معمولاً آموزش‌های تکنیکی در آموزشگاه‌ها به‌صورت خیلی فشرده و در چند جلسه‌ی کوتاه آموزش داده می‌شود و در بعضی از آن‌ها اصلاً آموزش داده نمی‌شود! با استناد به اینکه آموزش مباحث فنی در کتاب‌ها وجود دارند و هنرجو باید خودآموز آن‌ها را آموزش ببیند!   مقاله‌ی آموزشی امروز مربوط به آموزش عمق میدان وضوح است که اکثراً در کتاب‌ها آن را عمق میدان ترجمه کرده‌اند که همین نکته باعث شده که ما درک درستی از مفهوم آن نداشته باشیم! واضح است که عمق میدان وضوح یعنی چه؛ یعنی گستردگیِ (عمق) منطقه‌ای (میدان) که همه‌چیز در آن واضح به نظر می‌رسد (وضوح)   پس اگر دوربین ما به فاصله‌ی ۱ متری از سوژه قرار دارد و ما روی سوژه فوکوس کرده‌ایم، فقط خود سوژه نیست که فوکوس است، بلکه مقداری از فضای جلوی سوژه (بین سوژه و دوربین) و پشت سوژه نیز واضح و فوکوس به نظر می‌رسد، حالا بسته به شرایطی که ایجاد کرده‌ایم، گستردگی این حوزه متفاوت است. در اینجا باید ببینیم که چطور می‌توانیم این منطقه‌ی وضوح را کم یا زیاد کنیم، یعنی چه شرایطی باید وجود داشته باشد که عمق میدان وضوح، گسترش بیشتر یا کمتری داشته باشد.    

۱- گشادگی دریچه دیافراگم

در آموزش نورسنجی، مقداری در مورد دیافراگم صحبت کرده بودیم، ولی در اینجا نیز اشاره‌ای به آن خواهیم کرد. دیافراگم مانند یک قیف است یا مثل یک شیر آب که ما با باز و بسته کردن آن تعیین می‌کنیم که چه مقدار آب از شیر خارج شود. دیافراگم نیز با باز و بسته شدنش تعیین می‌کند که چه مقدار نور باید وارد دوربین شود، یعنی دیافراگم بسته‌تر نور کمتر و دیافراگم بازتر نور بیشتر! اما تأثیر دیافراگم بر عمق میدان چیست؟ این را باید بدانیم که هر چه اعداد دیافراگم بزرگ‌تر باشند، دیافراگم بسته‌تر و هرچه اعداد کوچک‌تر باشند، دیافراگم بازتر است؛ اما در مورد عمق میدان این‌طور است که هر چه اعداد دیافراگم بزرگ‌تر باشند، عمق میدان بیشتر است و هرچه اعداد کوچک‌تر باشند، عمق میدان کمتر است.   پس به‌صورت خلاصه می‌گوییم اعداد دیافراگم با مقدار نور رابطه‌ی معکوس دارند و با عمق میدان رابطه‌ی مستقیم! اعداد بزرگ‌تر، دیافراگم تنگ‌تر، نور کمتر= عمق میدان بیشتر اعداد کوچک‌تر، دیافراگم بازتر، نور بیشتر= عمق میدان کمتر    

  ۳ راه خلق ترکیب بندی‌های خارق‌العاده!

۲- فاصله‌ی کانونی لنز

در اینجا از توضیح فاصله‌ی کانونی خودداری می‌کنیم، چون هم حواس شما از اصل موضوع که عمق میدان است پرت می‌شود و هم در آینده‌ای نزدیک آموزشی مفصل در مورد فاصله‌ی کانونی خواهیم داشت، فقط این را بدانید که فاصله‌ی کانونی همان طول لنز است، یعنی همان اعداد نوشته‌شده روی لنز! حتماً دیده و شنیده‌اید که می‌گویند این لنز ۵۰ است یا آن لنز دیگر ۳۵ است، این اعداد همان فاصله‌ی کانونی هستند. تأثیر فاصله‌ی کانونی بر عمق میدان این‌گونه است که هر چه فاصله‌ی کانونی بیشتر باشد، عمق میدان کمتر است، یعنی هرچه لنز بلندتری داشته باشیم، عمق میدان ما کمتر است. پس در شرایط مساوی عمق میدان لنز ۵۰ کمتر از عمق میدان لنز ۳۵ است.   به‌صورت خلاصه باید بگوییم اعداد لنز بزرگ‌تر= عمق میدان کمتر و اعداد لنز کوچک‌تر= عمق میدان بیشتر!    

۳- فاصله‌ی سوژه تا لنز دوربین

به نظر می‌رسد این موردنیاز به توضیح نداشته باشد! هرچه فاصله‌ی سوژه تا لنز کمتر باشد، عمق میدان کمتر و هر چه فاصله‌ی لنز تا سوژه بیشتر باشد، عمق میدان بیشتر است، یعنی اگر ما با دوربین روی نقطه‌ی نزدیک‌تری فوکوس کنیم، محدوده‌ی کمتری از جلو و پشت سوژه واضح به نظر می‌رسد، اما هر چه روی نقطه‌ی دورتری فوکوس کنیم، محدوده‌ی وضوح بیشتر می‌شود.   در انتهای این مطلب آموزش فیلمسازی به زبان ساده یک تقلب کوچک به شما می‌رسانیم، رابطه‌ی فاصله کانونی و عمق میدان معکوس است و بقیه مستقیم! رابطه‌ی اعداد دیافراگم و عمق میدان وضوح رابطه‌ی مستقیم است (اعداد دیافراگم و عمق میدان باهم کم‌وزیاد می‌شوند) رابطه‌ی اعداد فاصله‌ی کانونی و عمق میدان وضوح رابطه‌ی عکس است (اعداد لنز کمتر می‌شوند و عمق میدان بیشتر می‌شود) رابطه‌ی فاصله‌ی سوژه تا لنز دوربین هم رابطه‌ی مستقیم است (مقدار فاصله و عمق میدان باهم کم‌وزیاد می‌شوند) این را بدانید که یکی از اصول اولیه برای آموزش فیلمسازی این است که همراه با همه‌ی مباحث مختلف دیگر، باید عکاسی هم بدانیم! عکاسی یکی از عواملی است که ما اصطلاحاً به آن‌ها میانبر می‌گوییم و باور داریم که قطعاً عکاسی همیشه کمک می‌کند که ما تصاویر بهتری داشته باشیم و فیلم بهتری بسازیم!

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *