۳ مرحله‌ی اصلی فیلمسازی



فیلم‌سازی هم مانند هر کار دیگری مراحل متفاوتی دارد که توسط افراد مختلف انجام می‌گیرد که اگر هرکدام از این مراحل درست انجام نشود یا مسئول آن قسمت کارش را درست انجام ندهد، درنهایت خروجی ما که همان فیلم است، دچار آسیب می‌شود. پس بهتر است در طی مباحث آموزش فیلمسازی به زبان ساده هرکدام از این مراحل را به‌درستی بشناسیم و سعی کنیم در اجرای قسمت‌های مختلف آن‌ها کوتاهی نکنیم، چون کوتاهی کردن در هر قسمتی از این پروسه‌ی طولانی مدت، صدمات جبران‌ناپذیری به بار می‌آورد که بعضی از آن‌ها دیگر قابل جبران نیستند! پروسه‌ی فیلم‌سازی را می‌توان در آموزش سینما به زبان ساده به ۳ مرحله‌ی کلی تقسیم کرد که به ترتیب عبارت‌اند از پیش‌تولید، تولید و بعد از تولید (پس‌تولید) که در هر مرحله کارهای معینی توسط افراد خاصی صورت می‌گیرد که برای هرکدام از آن‌ها مدت‌زمانی تعیین می‌شود که در هر فیلم می‌تواند متفاوت باشد. شاید در فیلمی مرحله‌ی پیش‌تولید بیشتر از مراحل دیگر طول بکشد و در فیلمی دیگر مرحله‌ی تولید یا پس‌تولید. به‌هرحال هرکدام از این مراحل مشخصات منحصربه‌فردی دارد که در زیر به آن‌ها می‌پردازیم.    

پیش‌تولید (Pre-production)

مرحله‌ی پیش‌تولید از شکل گرفتن ایده شروع‌شده و تا زمانی ادامه می‌یابد که دوربین روشن می‌شود! یعنی از زمانی که ایده‌ای از سمت کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس یا تهیه‌کننده مطرح می‌شود تا زمانی که اولین روز فیلم‌برداری شروع می‌شود را پیش‌تولید می‌گویند. در این مرحله فیلم‌نامه‌نویس بر اساس طرحی از خودش یا شخص دیگری شروع به نوشتن فیلم‌نامه می‌کند و بعد از تائید سازندگان (کارگردان و تهیه‌کننده) و نیز گرفتن مجوزهای لازم، فیلم‌نامه به دست کارگردان و تهیه‌کننده می‌رسد. در این مرحله برنامه‌ریزی توسط تهیه‌کننده جهت برآورد مالی فیلم شروع می‌شود و نیز کارگردان، فیلم‌نامه را تحلیل و بررسی کرده و دکوپاژ را شروع می‌کند، یعنی به‌عبارت‌دیگر فیلم را به شکل قطعه‌قطعه در ذهنش می‌سازد و بر اساس تصورات و ذهنیاتش تصاویر آن را روی کاغذ طراحی می‌کند (استوری بُرد یا فیلم‌نامه‌ی تصویری)؛ سپس کارگردان با کمک دستیارش و نیز با هماهنگی و مشاوره با تهیه‌کننده محل‌های فیلم‌برداری (لوکیشن) را انتخاب کرده و نیز پیشنهاد همکاری در پروژه را به دیگر عوامل تهیه فیلم می‌دهد. عواملی از قبیل مدیرفیلمبرداری، مدیر صدابرداری، منشی صحنه، تدوینگر، بازیگران و …   در اینجا کارگردان بسته به نوع فیلم و تصاویر و مفاهیمی که در ذهن دارد تمرینات را با بازیگران شروع می‌کند که در بعضی مواقع این تمرین شامل مدیر فیلم‌برداری پروژه هم می‌شود. پس‌ازاین مرحله همه‌چیز برای شروع فیلم‌برداری آماده است.    

  برای کارگردان شدن فقط باید این 3 کار رو انجام بدین!

تولید (Production)

این مرحله با گفتن اولین اکشن توسط کارگردان آغاز می‌شود! یعنی اولین روزی که همه‌ی عوامل در لوکیشن تعیین‌شده حاضر می‌شوند و عملاً فیلم‌برداری شروع می‌شود. در این مرحله همه‌ی تصاویر موردنظر کارگردان بر اساس دکوپاژ و استوری بُردی که در مرحله‌ی پیش‌تولید تهیه‌شده بود، ضبط می‌شود. در بیشتر فیلم‌ها (به‌خصوص تولیدات داخلی) این مرحله طولانی‌ترین مرحله‌ی ساخت فیلم است که در طی آن‌همه‌ی پلان‌های فیلم ضبط‌شده و فیلم‌برداری به پایان می‌رسد. در این مرحله همه‌ی عوامل درصحنه حضور دارند که عبارت‌اند از کارگردان و گروه کارگردانی، مدیر فیلم‌برداری و گروهش، صدابردار و گروهش، بازیگران، گروه تدارکات، حمل‌ونقل و … البته یکی از عوامل اصلی فیلم در این مرحله غایب است!    

بعد از تولید یا پس‌تولید (Post-production)

این مرحله با همان عامل اصلی غایب مرحله‌ی تولید شروع می‌شود، یعنی تدوینگر! در این مرحله همه‌ی تصاویر ضبط‌شده به ترتیبی که کارگردان بر اساس استوری بُرد و دکوپاژ چیده است، به تدوینگر تحویل داده می‌شود. تدوینگر کارش را با چسباندن تصاویر بر اساس فیلم‌نامه شروع می‌کند، البته کار تدوینگر فقط چسباندن تصاویر نیست. گاهی اوقات تدوینگر با برش و یا حذف و جابجایی قطعاتی از فیلم با مشورت کارگردان، مفاهیم عمیق‌تری را به فیلم می‌بخشد. به همین دلیل است که گاهی تدوینگر را کارگردان دوم فیلم می‌دانند! البته این تعاریف در بعضی از کشورها و برای بعضی از افراد کاملاً متفاوت است، اما در اینجا ما با اصل و اساس سینما سروکار داریم و مفاهیم را بر طبق روش درست آن مطرح می‌کنیم. پس‌ازاین مرحله صداگذاری روی فیلم تدوین‌شده آغاز می‌شود و صداگذار با استفاده از صداهای ضبط‌شده توسط صدابردار در سر صحنه، فیلم را صداگذاری می‌کند. بعدازآن موسیقی متن فیلم توسط آهنگساز ساخته‌شده و به فیلم اضافه می‌شود و فیلم برای تبلیغات و پخش و اکران آماده می‌شود.   موضوع این آموزش، شاید جزو مهمترین درسهای آموزش فیلمسازی به زبان ساده باشد که متاسفانه بیشتر اوقات از قلم می افتد و افرادی بدون آموزش فیلمسازی، وارد این رشته می شوند و در نهایت، خروجی جز تکه های هدر رفته ی نگاتیو نیست، البته در دوره ی دیجیتال، هدر دادن ها متفاوت است!

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *